สุนัขไถก้น เกิดจากอะไร ?

หลายๆครั้งเรามักสังเกตเห็นว่าสุนัขชอบเอาก้นไถหรือถูไปตามพื้น อาการนี้มีสาเหตุคือ การระคายเคือง เจ็บ ไม่สบายตัวที่บริเวณก้น ซึ่งพฤติกรรมนี้สามารถใช้เป็นสัญญาณบอกความผิดปกติบางอย่างได้ด้วย เราอาจเคยได้ยินมาว่าสุนัขไถก้นเกิดจากต่อมข้างก้นอุดตันหรืออักเสบ แต่จริงๆแล้วมีอีกหลายสาเหตุ วันนี้เราจะมาดูกันว่าปัจจัยใดบ้างที่ทำให้เกิดการไถก้นมีอะไรบ้าง เพื่อที่จะรักษาน้องหมาที่น่ารักให้หายจากอาการคันได้ตรงจุดค่ะ

ติดต่อ โรงพยาสัตว์ดารินรักษ์

1. การอักเสบของถุงต่อมข้างก้น

ถุงต่อมข้างก้น (anal sac) เป็นถุงที่อยู่บริเวณข้างรูทวารของสุนัข ภายในมีของเหลวที่มีกลิ่นเหม็น และจะมีท่อเปิดออกไปสู่ทวารหนัก โดยปกติแล้วของเหลวนี้จะสามารถถูกขับออกมาได้ แต่หากมีการอุดต้นแล้ว ของเหลวนี้จะค้างที่ถุงต่อมข้างก้นแล้วทำให้เกิดการระคายเคือง อักเสบ พูดง่ายๆ คือ ท่อที่เคยระบายได้อุดตัน ก็จะทำให้ของเหลวคั่งค้าง สุนัขจะไม่สบายตัวและพยายามนำก้นไปถูกับพื้น

หากพาไปพบสัตวแพทย์จะแนะนำให้มีการบีบถุงต่อมข้างก้นเพื่อระบายของเหลว ซึ่งจะช่วยให้สุนัขสบายตัวขึ้นได้ แต่ถ้าหากตรวจร่างกายแล้วพบว่าถุงต่อมข้างก้นมีการอักเสบรุนแรง มีหนองหรือเลือด ก็จะได้รับการรักษาตามอาการอย่างเหมาะสมต่อไป ในทางกลับกัน หากไม่ทำการรักษา ก็มีโอกาสที่จะเกิดการอักเสบรุนแรงลุกลามจนที่สุดแล้วเกิดบาดแผล ซึ่งถือว่าเป็นบริเวณที่ยากต่อการรักษา เนื่องจากบริเวณนี้เป็นจุดที่สกปรก ทำแผลยาก

นอกจากนี้ยังมีผลข้างเคียงที่ตามมาจากต่อมข้างกันอักเสบ นั่นก็คือ การที่สุนัขไม่สบายก้น จะมีแนวโน้มว่าไม่อยากถ่ายอุจจาระ ทำนองว่าเจ็บก้นจึงไม่อยากถ่าย เมื่อไม่ถ่ายก็จะเกิดท้องผูกเป็นปัญหาตามมาอีกทอดหนึ่งได้

2. สุนัขท้องผูก

เราอาจสงสัยว่า อาการท้องผูกของสุนัขเกี่ยวข้องอย่างไรกับการไถก้น อยากให้เจ้าของลองจินตนาการตามว่า

สุดท้ายแล้วก็มีโอกาสที่จะแสดงพฤติกรรมไถก้น บางตัวจะหันไปเลียตูดตัวเองบ่อยๆ  ซึ่งจะเห็นได้ว่า อาการท้องผูกนี้อาจเกิดควบคู่ไปกับต่อมข้างก้นอักเสบ หรือเกิดเฉพาะตัวก็ได้เช่นกัน

3. สุนัขท้องเสีย

เมื่อสุนัขท้องเสีย แสดงว่ามีอาการถ่ายเหลว ซึ่งบางครั้งจะตามมาด้วยการระคายเคือง แสบ คันบริเวณก้น แล้วน้องหมาก็จะแสดงพฤติกรรมไถก้นตามมาได้ เพราะฉะนั้นเมื่อเจ้าของเห็นความผิดปกติแล้ว อย่าลืมสังเกตลักษณะทางกายภาพของอุจจาระของตัวน้องหมาเพื่อแจ้งคุณหมอให้ทราบด้วย ส่วนสาเหตุของการท้องเสียนั้นก็มีได้มากมายหลายหลาก ทั้ง อาหารการกิน การติดเชื้อโรค ติดพยาธิ คุณภาพน้ำดื่ม ก็ต้องไปติดตามแก้ไขที่ต้นเหตุ

4. พยาธิ

หนึ่งในสาเหตุ ทั้งจะนับได้ว่าเป็นสาเหตุหลัก หรือปัจจัยร่วมที่ทำให้สุนัขแสดงอาการไถก้นก็คือพยาธิ ซึ่งวันนี้จะไม่ได้ลงรายระเอียดว่าพยาธิแต่ละชนิดสร้างความเสียหายอย่างไรบ้าง แต่จะขออธิบายโดยภาพรวมคือ การมีพยาธิ เช่น พยาธิปากขอ พยาธิแส้ม้า พยาธิไส้เดือน เหล่านี้มักจะทำให้เกิดการอักเสบของลำไส้ ถ่ายหลว ท้องเสีย ไม่สบายท้อง ซึ่งก็ทำให้สุนัขไถก้นได้

พยาธิที่สำคัญอีกชนิดหนึ่ง คือ พยาธิตัวตืด เรามักจะเห็นว่ามีตัวอ่อนพยาธิที่มีลักษณะคล้ายเม็ดข้าวสารติดอยู่ที่รอบรูทวาร หรือ ปนออกมากับอุจจาระ บางครั้งตัวอ่อนพยาธิเหล่านี้ก็จะไต่หรือเคลื่อนที่ไปมาได้ด้วย ซึ่งทำให้สุนัขแสดงพฤติกรรมไถก้นได้เช่นกัน ถือว่าเป็นอีกสาเหตุที่ไม่ควรมองข้าม และอย่างที่กล่าวไปแล้วว่า อย่าลืมสังเกตลักษณะอุจจาระของน้องหมา ก็จะช่วยให้ข้อมูลที่จำเป็นแก่สัตวแพทย์ได้ และรักษาถูกจุดมากขึ้นไปอีก

5. แผลบริเวณก้น หรือ มีเห็บ

ถ้าสุนัขมีแผลบริเวณก้นไม่ว่าแผลนั้นจะเกิดเพราะอะไรก็ตาม มักจะทำให้สุนัขรู้สึกระคายเคือง คัน หรือไม่สบายตัว เจ้าของจะเห็นว่าน้องหมาไถก้น หรือหันไปเลียบริเวณรูทวารบ่อยๆ ต้นเหตุอีกอย่างที่มักถูก มองข้าม คือถูกเห็บกัด แต่ตัวเห็บเจ้ากรรมนั้นดันมากัดที่บริเวณก้นพอดี เมื่อเป็นอย่างนี้น้องหมาก็คงจะเจ็บๆ คันๆ แล้วแสดงพฤติกรรมเอาก้นไถพื้นได้เช่นกัน

โรงพยาบาลสัตว์ ดารินรักษ์ (Darin Animal Hospital) มีให้บริการตรวจสุขภาพสุนัข รักษาสุนัขที่มีอาการเจ็บป่วยจากสาเหตุต่างๆ เช่น โรคหัวใจสุนัข โรคตับ โรคตา โรคผิวหนัง รวมถึงการให้บริการอัลตร้าซาวด์สุนัข (dog ultrasound) เอกซ์เรย์สุนัข (dog x-ray) เป็นต้น