โรคที่พบบ่อยในแกสบี้ (Diseases of Guinea Pigs)

แกสบี้เป็นสัตว์เลี้ยงที่น่ารัก แต่พวกมันมักจะไม่แสดงอาการเจ็บป่วยจนกว่าโรคจะรุนแรง ดังนั้นเจ้าของควรหมั่นสังเกตความผิดปกติอย่างใกล้ชิดเพื่อการวินิจฉัยและรักษาที่รวดเร็ว

สัญญาณทั่วไปของแกสบี้ที่ไม่สบาย

การรู้สัญญาณเตือนเหล่านี้จะช่วยให้คุณจับตาดูสุขภาพของแกสบี้ได้:

• ไม่กินอาหาร/กิจกรรมลดลง: แกสบี้ที่ไม่กินอาหารจะแสดงอาการอ่อนเพลียและขาดสารอาหารอย่างรุนแรง บางทีอาจมีการพยุงตัวเองผิดปกติด้วย การกดหรือพับลำตัวลง บ่งบอกถึงความเจ็บปวดภายใน
• การขับถ่ายผิดปกติ: ถ้าแกสบี้ไม่ถ่ายอุจจาระ หรือถ่ายอุจจาระก้อนเล็กมากๆ แสดงว่ามีปัญหาในระบบทางเดินอาหาร
• ระดับกิจกรรมลดลง (Activity): หากกิจกรรมลดลงมาก หรือลูกแกสบี้ขยับตัวน้อยกว่าปกติ ควรสงสัยภาวะก้อนขน (hairball)
• ภาวะขาดน้ำ (Dehydration): แกสบี้อาจมีอาการผอม ซึม และแสดงอาการขาดน้ำอย่างเห็นได้ชัด โรคไต (แม้จะยังไม่แสดงอาการชัดเจน) อาจตรวจพบได้จากการตรวจเลือด โดยจะพบค่าครีอะตินิน (creatinine) และ BUN สูงขึ้น
• จมูกเปียก/มีน้ำมูก: หากพบว่าจมูกของแกสบี้เปียกหรือมีน้ำมูกไหล อาจบ่งชี้ถึงการติดเชื้อแบคทีเรีย Bordetella

หากพบว่าหนูแกสบี้มีอาการเหล่านี้ ควรพาไปที่โรงพยาบาลรักษาแกสบี้ เพื่อที่จะได้ทำการรักษาอย่างทันท่วงที

โรคที่พบบ่อยได้ในกลุ่มแกสบี้

2. โรคขาดวิตามินซี (Hypovitaminosis C)

แกสบี้ไม่สามารถสร้างวิตามินซีได้เอง จึงต้องได้รับจากอาหาร การขาดวิตามินซีอย่างรุนแรงเรียกว่า “Scurvy”

• การแสดงอาการ: อาการของการขาดวิตามินซีจะปรากฏให้เห็นภายใน 2 สัปดาห์หลังจากการขาดวิตามิน
• ผลกระทบต่อร่างกาย:
  • วิตามินซีจำเป็นต่อการสร้างคอลลาเจน การขาดวิตามินซีทำให้เกิดอาการขาเจ็บ (lameness) เดินกะเผลก
  • มีอาการบวมหรือเลือดออกบริเวณข้อต่อกระดูกอ่อน (costochondral junction) และเหงือก
• ปัญหาในช่องปาก:
  • พบการหยุดชะงักของการงอกของฟัน (คล้ายกับโรคปริทันต์) ทำให้ฟันกลับมางอกใหม่ไม่ได้
  • อาการไม่จำเพาะ เช่น น้ำลายไหลเนื่องจากฟันไม่สบกัน และอาจมีภาวะลำไส้เคลื่อนที่ช้า (ileus) ซึ่งเป็นอันตรายต่อชีวิต
• การรักษาและป้องกัน:
  • การเสริมวิตามินซี: ให้วิตามินซีเสริมแบบกิน (oral supplement) ขนาด 100 mg/kg จากนั้นหลังจากแกสบี้กินได้ 1 สัปดาห์ ให้ปรับเป็น 50 mg/kg เพื่อการบำรุงรักษา (maintenance)
  • การป้องกันในระยะยาว: เลือกอาหารเม็ดที่น่าเชื่อถือ เสริมผักสดสีเขียว และผสมวิตามินซีชนิด Ascorbic acid ในน้ำดื่ม 200-400 mg/L ทุกวัน
  • ข้อควรระวัง: วิตามินซีในอาหารสำเร็จรูปหรือวิตามินเสริมมักจะไม่คงตัวหรือมีปริมาณไม่เพียงพอ หากผสมวิตามินซีในน้ำ ควรเปลี่ยนน้ำบ่อยๆ และไม่ควรผสมในภาชนะที่ไม่ทึบแสง
  • ลำดับการรักษา: หากแกสบี้มีภาวะฟันสบกันผิดปกติ (malocclusion) ร่วมด้วย ควรให้วิตามินซีรักษาภาวะ Hypovitaminosis C ก่อน แล้วค่อยทำการเปิดปากเพื่อรักษา malocclusion

3. โรคปอดอักเสบ (Pneumonias)

• สาเหตุ: มักเกิดจากการจัดการที่ไม่ถูกต้อง เช่น สภาพแวดล้อมที่อับชื้น เลี้ยงหนาแน่นเกินไป
• การรักษาในระยะแรก: การเสริมวิตามินซี (Vit C) และการให้ออกซิเจน (O2 therapy) มักจะประสบความสำเร็จ
• สัตว์พาหะ: สัตว์ชนิดอื่น เช่น สุกร (porcine) หรือสุนัข (canine) มักจะเป็นพาหะของโรค
• การป้องกัน: สามารถใช้วัคซีนของสุกรหรือสุนัขเพื่อลดการติดเชื้อในฝูงได้ แต่ไม่ช่วยแก้ปัญหาการเป็นพาหะเลย

4. โรคทางเดินอาหารอักเสบ (Gastroenteritis)

• โรคทางเดินอาหารอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย (Bacterial Enteritis):
  • เชื้อแบคทีเรียที่พบบ่อย: E. coli, Clostridium pilliforme (ซึ่งทำให้เกิดโรค Tyzzer’s disease), และ Campylobacter spp.
  • ปัจจัยกระตุ้น: มักมีสาเหตุมาจากความเครียดและการเปลี่ยนแปลงอาหาร ซึ่งทำให้ภูมิต้านทานของสัตว์ลดลงและแบคทีเรียฉวยโอกาสเจริญเติบโตได้
  • การรักษา:
    • Fluid therapy (การให้สารน้ำ): เพื่อป้องกันและแก้ไขภาวะขาดน้ำ
    • Supportive care (การรักษาประคับประคอง): ดูแลอาการทั่วไป เช่น ลดไข้ บรรเทาอาการปวด
    • ABO (Antibiotics): การใช้ยาปฏิชีวนะเพื่อกำจัดเชื้อแบคทีเรีย